Antonina Sienicka
Wstęp
Antonina Saturnina Lucyna Sienicka to postać, która na stałe wpisała się w historię polskiej botaniki. Urodzona 4 czerwca 1898 roku w Zagwizdach k. Płońska, Sienicka od najmłodszych lat związana była z nauką i działalnością społeczną. Jej kariera obejmowała nie tylko badania naukowe, ale także szeroką działalność popularyzatorską i edukacyjną, co czyni ją jedną z ważniejszych postaci w dziedzinie botaniki w Polsce. Zmarła 13 października 1979 roku w Warszawie, pozostawiając po sobie bogaty dorobek naukowy i społeczny.
Życiorys
Antonina Sienicka przyszła na świat w rodzinie właściciela majątku ziemskiego, Józefa Izydora Sienickiego oraz Marii z domu Komorowska. W latach 1913–1920 uczęszczała do pensji Józefy Gagatnickiej w Warszawie, gdzie rozpoczęła swoją edukację. Po ukończeniu pensji kontynuowała naukę w Gimnazjum Humanistycznym Żeńskim pod wezwaniem Św. Teresy od Dzieciątka Jezus, gdzie w 1920 roku zdała maturę.
W latach 1920–1927 studiowała na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Warszawskiego. Początkowo zajmowała się matematyką i fizyką, jednak od 1922 roku skoncentrowała się na botanice. W 1931 roku uzyskała stopień doktora filozofii z zakresu botaniki na podstawie dysertacji dotyczącej budowy kwiatów i procesów tworzenia pyłku u Hemerocallis fulva flore pleno, pod opieką prof. Zygmunta Wóycickiego.
Praca zawodowa przed wojną
Sienicka swoją karierę zawodową rozpoczęła już podczas studiów, pracując w Sekcji Informacyjnej Czerwonego Krzyża w Warszawie, gdzie prowadziła bibliotekę. W latach 1923–1925 angażowała się społecznie w Zakładzie Systematyki Roślin Uniwersytetu Warszawskiego, porządkując zielniki oraz prowadząc bibliotekę Zakładu Botaniki Ogólnej UW.
W latach 1929–1939 pracowała na Uniwersytecie im. Stefana Batorego w Wilnie jako asystentka, a później adiunktka w Katedrze Botaniki Ogólnej. Niestety, jej kariera została przerwana przez wybuch II wojny światowej — w grudniu 1939 roku została zwolniona z pracy przez litewskie władze.
Działalność podczas II wojny światowej
W okresie wojny Antonina Sienicka musiała dostosować swoje życie zawodowe do nowej rzeczywistości. Pracowała kolejno w ogrodach miejskich i prywatnych ogrodach warzywnych w Wilnie, pełniła rolę siostry epidemiczki w litewskim Ministerstwie Zdrowia oraz nauczycielki biologii i geografii na tajnym nauczaniu. Po wojnie repatriowana do Polski znalazła się w Toruniu, gdzie podjęła pracę nauczycielską.
Kariera po wojnie
Po zakończeniu wojny Antonina Sienicka kontynuowała swoją karierę akademicką w nowo utworzonym Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu jako adiunkt w Katedrze Botaniki Ogólnej. W 1954 roku przeniosła się do Szczecina, gdzie rozpoczęła pracę w Wyższej Szkole Rolniczej. W swojej nowej roli szybko zdobyła uznanie — została mianowana docentem oraz objęła funkcję dziekana Wydziału Rolniczego i prodziekana.
Jej praca naukowa koncentrowała się głównie na badaniach anatomicznych nad naroślami wywoływanymi przez mszyce oraz nicienie, a także badań dendrologicznych w parkach miejskich Torunia i Szczecina. Publikacje Antoniny Sienickiej były dostępne zarówno dla środowiska akademickiego, jak i dla szerszej publiczności.
Praca naukowa i publikacje
Zarówno badania Sienickiej, jak i jej publikacje przyczyniły się do znacznego wzbogacenia wiedzy o roślinach występujących na terenie Polski. Jej prace zawierały zarówno szczegółowe analizy anatomiczne poszczególnych gatunków roślin, jak również szerokie monografie dendrologiczne.
Do najbardziej znaczących publikacji Antoniny Sienickiej należą: „O budowie kwiatów i procesach tworzenia się pyłku u Hemerocallis fulva L.”, „Włoski na zoocecidiach wywołanych przez Myzus ribis L.” oraz „Obecny stan zadrzewienia miasta Szczecina”. Jej badania miały istotne znaczenie zarówno dla botaniki teoretycznej, jak i praktycznej.
Działalność popularyzatorska
Antonina Sienicka nie ograniczała się jedynie do pracy naukowej — była również aktywną popularyzatorką wiedzy botanicznej. Organizowała wykłady i prowadziła kursy dla nauczycieli oraz studentów. Była aktywnie zaangażowana w różne stowarzyszenia botaniczne oraz ekologiczne, co przyczyniło się do wzrostu zainteresowania ochroną przyrody i edukacją ekologiczną.
Działalność społeczna
Powołaniem życiowym Antoniny Sienickiej była działalność społeczna i popularyzatorska. W Toruniu współpracowała z Towarzystwem Uniwersytetów Robotniczych oraz Kuratorium Okręgu Szkolnego Pomorskiego, gdzie doskonaliła kadry nauczycielskie. W Szczecinie była organizatorką oraz przewodniczącą Szczecińskiego Oddziału Ligi Ochrony Przyrody.
Dzięki jej staraniom wiele osób zyskało dostęp do wiedzy botanicznej oraz ochrony przyrody. Była również sekretarzem Szczecińskiego Towarzystwa Naukowego oraz członkiem Polskiego Towarzystwa Przyrodników im. Mikołaja Kopernika.
Odznaczenia i nagrody
Antonina Sienicka za swoje osiągnięcia została wielokrotnie uhonorowana różnymi odznaczeniami. Wśród
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).